czwartek, 8 września 2016

Nietolerancja laktozy - przyczyny, objawy i leczenie

Jedną z najczęściej występujących nietolerancji pokarmowych jest nietolerancja laktozy. Jest to cukier obecny w mleku. O nietolerancji mówimy wówczas, gdy organizm ma niedobór lub brak laktozy, czyli enzymu, którego zadaniem jest trawienie tego cukru. Jest to reakcja niewłaściwa organizmu, a laktoza nie może być rozłożona i nie ulega fermentacji bakteryjnej w jelicie grubym.

Najczęściej spotykany się z pierwotnym niedoborem enzymu, czyli postępującym zmniejszeniem jego aktywności od drugiego roku życia, a nawet wcześniej. Oznaki te rzadko występują u niemowląt i małych dzieci, natomiast w dużej mierze dotyczą dorosłych.
Nietolerancja laktozy bywa także efektem wrodzonego niedoboru enzymu, czyli alaktazji. Tutaj znaczenie ma dziedziczność. W takim przypadku objawy nietolerancji pojawiają się u noworodków z chwila podania po raz pierwszy mleka modyfikowanego lub mleka matki.
Również niektóre schorzenia mogą prowadzić do nietolerancji. Należą do nich miedzy innymi:
- zapalenie martwicze jelit
- zespół Whipple`a
- zespół krótkiego jelita
- choroba Leśniowskiego-Krohna
- mukowiscydoza
- celiakia

Co ważne, niektóre leki mogą także niszczyć nabłonek jelitowy, co prowadzi do zmniejszenia aktywności  laktozy. Należą do nich antybiotyki, niesterydowe leki przeciwzapalne, chemioterapeutyki oraz alkohol. Problem może dotyczyć także wcześniaków, gdyż ich organizm nie jest w stanie wytwarzać laktozy, jednak wraz z rozwojem malucha funkcja ta pojawia się, a dolegliwości ustępują.
Diety bezmleczne, które są ostatnio bardzo modne, niestety także upośledzają aktywność, tego enzymu: co może być w efekcie niekorzystne dla zdrowia.
Typowymi objawami nietolerancji laktozy są:
- bóle brzucha,
- biegunka,
- wzdęcia,
- nudności  i wymioty

Dolegliwości są tym większe, im więcej mleka spożyliśmy. Jeśli od spożycia takiego posiłku do występowania powyższych objawów minęło kilka lub kilkanaście godzin, mamy do czynienia z nietolerancja.
Nietolerancja laktozy to nie to samo co alergia na mleko, a konkretnie na białko w nim zawarte. Niestety te pojęcia są często mylone, a alergia pojawia się od razu po wypiciu mleka.
Aby jednocześnie stwierdzić nietolerancję, wykonuje się badania diagnostyczne takie jak: test wodorowy, oddechowy, test doustnego obciążenia glukoza oraz próbę eliminacyjną. Najskuteczniejszym badaniem jest endoskopia, gdzie pobiera się wycinek jelita i bada na obecność laktozy.

Metody leczenia

W sytuacji gdy chory cierpi na wrodzona nietolerancję, musi do końca życia wyeliminować z diety cukier mleczny. Nawet niewielkie jego ilości mogą mieć negatywne skutki na zdrowie całego organizmu.
W przypadku pierwotnego niedoboru enzymu należy również usunąć z diety ryzykowane produkty, ale można dostosować laktozę z zewnątrz, np. w postaci tabletek. Jeśli nabłonek zostanie zregenerowany, można wrócić do dotychczasowej diety, a dolegliwości ustąpią.
U niemowląt i małych dzieci stosuje się mieszanki mleczne bezlaktozowe, dodatkowo wzbogacane w żelazo i mikroelementy. Co ważne, u dzieci niedobór laktazy może być przyczyną rozwoju innych chorób, np. krzywicy czy osteoporozy.

Jak dowiedziono, problem nietolerancji laktozy jest dość powszechny. Wraz z wiekiem spada jej stężenie, tak wiec osoby starsze powinny ograniczyć spożywanie produktów mlecznych. Należy uważać też na sosy, gotowe produkty, płatki, margaryny - tam również obecny jest cukier mleczny. Co ciekawe , produkty powstałe po fermentacji mleka, czyli kefiry, jogurty lub twarde sery typu cheddar, są praktycznie pozbawione laktozy, można więc spożywać je bez obaw.
CZYTAJ DALEJ
środa, 7 września 2016

Aromatyczny napój na odporność

Przed nami najtrudniejsze dni roku. Zawłaszcza dla osób, które źle znoszą jesienne warunki pogodowe i zmiany temperatury (ciepłe, często nawet przegrzane panującym na zewnątrz) Także dla tych, które cierpią z powodu braku naturalnego światła i za krótki dzień płacą spadkiem nastroju, też prowadzącym do osłabienia. Osoby te, czyli praktycznie my wszyscy nie powinny przegapić żadnej okazji, by zasilić swój organizm dawką dobroczynnych witamin i minerałów.
Nazwa napoju mówi sama za siebie i - jeśli przyjrzymy się składnikom owego soku - nie jest wcale na wyrost.Jabłko, pomarańcza i marchew tworzą doskonale zbilansowaną kompozycję. Warto przy tym zwrócić uwagę na czwarty niecodzienny składnik, mianowicie imbir. Jest on używany do celów leczniczych i jako przyprawa od co najmniej 5000 lat. Wiadomo,że łagodzi bóle stawów, zmniejsza ryzyko zakrzepów krwi, a także łagodzi duszność towarzyszącą przeziębieniom. Zanim jednak sięgniemy po imbir w celach leczniczych, zaaplikujmy go sobie profilaktycznie w smacznym napoju.

Aby  zaradzić jesiennym przeziębieniom, powinniśmy zadbać w naszej diecie o odpowiednią dawkę witamin, minerałów i substancji uodporniających. Jabłko to wspaniałe źródła błonnika, która zadba o zdrowie naszych jelit. Dodatek  marchewki w połączeniu z pomarańczą to nie tylko bogactwo magnezu, potasu i wapnia oraz witamin z grupy B,C i witaminy A, ale także wspaniała tarcza odpornościowa. Zawarty w nich beta-karoten jako silny antyoksydant wspomaga nasz system immunologiczny. Dodatek działającego przeciwzapalnie i rozgrzewającego świeżego imbiru daje gwarancje doładowania naszych akumulatorów i energię na cały dzień. Dzięki niskiej kaloryczności i doborowi składników sok ten świetnie oczyszcza organizm i przyspiesza metabolizm.

Składniki:

  • 250 g pomarańczy
  • 200 g jabłka
  • 100 g marchwi
  • 10 g imbiru


Sposób przygotowania:

  1. Składniki myjemy, obieramy ze skórki i kroimy na niewielkie kawałki
  2. Centymetrowej grubości plaster świeżego imbiru ścieramy na tarce.
  3. Wszystko razem miksujemy w blenderze.
Wartość odżywcza:
CZYTAJ DALEJ
poniedziałek, 5 września 2016

Wpływ flawonoidów na zdrowie

Flawonoidy to grupa ponad 8000 związków chemicznych o niezbyt zróżnicowanej budowie i podobnych funkcjach. Dla roślin są one bardzo wszechstronnymi substancjami ochronnymi, natomiast w organizmie człowieka chronią przede wszystkim przed wolnymi rodnikami.

Podstawa podstaw - flavon

Flavon ( lub flawon, oba związki są używane) jest najbardziej podstawowym z flawonoidów. Ma dość prostą budowę i w postaci czystej występuje w mandarynkach. W innych owocach znajdują się przede wszystkim pochodne tego związki, wszystkie niemal barwy żółtej lub płowej. Flavon jest też związkiem na szeroką skalę syntezowanym i dodawanym masowo do kosmetyków. Dlaczego? Dlatego, że jego budowa pozwala mu pełnić funkcję bardzo skutecznego filtra UV i przeciwutleniacza.

Flawonoidy w diecie

Rola flawonoidów w diecie jest dość jednoznaczna - ponieważ w trakcje wielu procesów chemicznych, a szczególnie najpowszechniejszego z nich, czyli oddychania, powstają wolne rodniki, flawonoidy są środkami o działaniu ochronnym . Reagując z wolnymi rodnikami unieszkodliwiając te ostanie,, a same stają się obojętnie biologicznie. Flovan może  otaczać atomy żelaza, hamować działanie niektórych enzymów, których nad aktywność poprowadzi do powstawania wolnych rodników, ale nie tylko to. Flawonoidy przyjęte razem z pokarmem mogą działać przeciwzapalnie oraz rozluźniająco. Oczywiście różne flawonoidy mogą wywołać nieco inne efekty albo, mówiąc bardziej precyzyjnie , działać silniej w określonym zakresie funkcji.


Flawonoidy w suplementach i lekach

Związki, których podstawę stanowi potrójny pierścień flavonu lub  jego rozbudowane wersje są aktywni biologicznie substancjami o działaniu leczniczym. Z tego względu wykorzystuje się je w tworzeniu leków i suplementów, szczególnie tych, które działają przeciwzapalnie, wzmacniająco  na naczynia krwionośne lub moczopędnie. W pierwszej grupie chodzi o  flawonoidy ekstrahowane z fiołka trójbarwnego lub arniki górskiej (albo ich syntetyczne odpowiedniki), w drugim  o miłorząb japoński lub rutę, a w trzecim pietruszkę, skrzyp albo nawłoć. Flavon i inne flawonoidy  pozyskane z roślin charakteryzują się bardzo dużą skutecznością, co jest najprawdopodobniej zasługa ich współwystępowania z innymi substancjami,które mogą wzmacniać działanie flawonoidów określonego rodzaju. Ponieważ jednak preparaty naturalne są zwykle zdecydowane bardziej złożone, w niektórych przypadkach, na przykład podejrzeniach alergii, zleca się sięganie po flawonoidy syntetyczne.

Dieta czy suplementacja?

Jak w każdym przypadku również jeśli chodzi o flawon i jego pochodzenie zaleca się przede wszystkim zbilansowane diety, natomiast sięgnięcie po suplementy powinno być  przed  wszystkim poprzedzone konsultacja z dietetykiem lub lekarzem oraz wnikliwa analizą problemu. Należy przy  tym pamiętać, że flawonoidy nigdy nie są biologicznie obojętne -  poza pozytywnymi skutkami,  niektórych wypadkach mogą stać się odpowiedzialne za zmiany patologiczne. Zbyt duża podaż flawonu może  powodować uszkodzenia w obrębie DNA, szczególnie groźne w przypadku płodów oraz kobiet w ciąży. wówczas zaleca się odstawienie suplementów z flawonoidami oraz racjonalizację spożycia naturalnych związku tego typu. W przypadku osób dorosłych działania niepożądane są rzadsze i mniej dotkliwe, ale istnieją podejrzenia, ze flawon może odpowiadać za przyspieszony proces starzenia się skory oraz osłabienie funkcji nerwowych. Tak długo jednak, jak podaż nie przekracza rzeczywistego zapotrzebowania, zawiązki te są całkowicie bezpieczne.
CZYTAJ DALEJ
piątek, 2 września 2016

Żywienie przy nadciśnieniu tętniczym

Nadciśnienie tętnicze to przewlekła choroba układu krążenia, polegająca na zwiększonym ciśnieniu krwi przepływającej przez naczynia. Wymaga leczenia długo trwałego. Szacuje się, ze prawie co trzeci polak ma nadciśnienie tętnicze, a częstość występowania zwiększa się wraz wiekiem. Wiele osób nie wie, ze cierpi na nadciśnienie, w związku z czym nie leczy swojej choroby.
Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, jeżeli podczas dwóch kolejnych pomiarów, dokonywanych w spoczynku, ciśnienie skurczowe wynosi co najmniej 140 mmHg i / lub ciśnienie rozkurczowe – co najmniej 90 mmHg.




Rodzaje nadciśnienia

Nadciśnienie tętnicze pierwotne (samoistne) - nie jest znana jego przyczyna, ale często towarzyszy mu nadwaga i  słoności genetyczne.
Nadciśnienie wywołane chorobą organiczną( wtórne, objawowe) - występuje rzadko, może towarzyszyć następującym chorobom:
- choroby nerek
- choroby nadnerczy
- choroby serca

Objawy  nadciśnienia

Jeśli choroba przebywa bez powikłań, to bardzo długo ( nawet latami) nie jest rozpoznawalna, ponieważ nie ma charakterystycznych objawów. U niektórych chorych może w początkowym okresie ujawniać się jedynie w sytuacjach stresowych, pod wpływem silnych emocji,przeżyć psychicznych lub dłuższego napięcia nerwowego. Nadciśnienie lub podwyższone ciśnienie może objawiać się pod postacią różnych dolegliwości. Wymienione niżej objawy mają różne nasilenie, ale mogą też wcale nie występować:
- bóle głowy (szczególnie w godzinach rannych, najczęściej zlokalizowany jest tył głowy).
- zawroty głowy
- nadpobudliwość nerwowa
- chwiejność emocjonalna
- problemy ze snem
- łatwe męczenie się
- bóle w okolicach serca
- uczucie kołatania serca (chory czuje, że jego serce bije, co normalnie nie jest odczuwalne)
- duszność
- szum w uszach i zawroty głowy
- zdarza się samoistne krwawienie z nosa
Czasami zdarza się, że nadciśnienie rozpoznane jest dopiero wtedy gdy, wystąpią powikłania, takie jak:
- przyspieszony rozwój miażdżycy (zarastanie tętnic), m.in. tętnic wiecowych, który może powodować bóle w klatce piersiowej, a nawet zawał serca.
- choroba wieńcowa
- niewydolność serca
- zaburzenia krążenia
- udar mózgu
- osłabienie wzroku
- niewydolność nerek
- powstanie tętniaka (znacznego poszerzenia) aorty

Przyczyny nadciśnienia tętniczego

Najczęstszą postacią nadciśnienia jest nadciśnienie pierwotne. Na te postać choroby cierpi ponad 80 % osób z nadciśnieniem. Niestety, nie wiadomo dokładnie, co powoduje jego powstawanie. Prawdopodobnie wpływa na to wiele czynników, np. predyspozycja genetyczna lub czynniki środowiskowe.
Czynniki środowiskowe mogące na rozwój nadciśnienia:
- zbyt duża ilość soli w codziennej diecie
- brak regularnej aktywności fizycznej
- otyłość
- cukrzyca
- stres psychiczny, trudne sytuacje emocjonalne
- hałas (ruch uliczny, hałas na stanowisku pracy)
- nadmierne i regularne picie alkoholu
Wszystkie te czynniki sprawiają, że organizm nie jest w stanie utrzymać prawidłowego ciśnienia krwi.
Nadciśnienie wtórne, tzw. objawowe jest o wiele rzadsze, powstaje na podłożu innych chorób. W tym przypadku można nieco dokładniej poznać przyczyny choroby, co ma wpływ na późniejszy wybór i skuteczność leczenia.
Choroby, w przebiegu których może pojawić się nadciśnienie:
- choroby nerek
- choroby endokrynologiczne
- niektóre choroby neurologiczne
- guzy i urazy mózgu
- stany zapalne mózgu
- zapalenie opon mózgowych



Zasady pomiaru ciśnienia

- Pomiar ciśnienia powinien być wykonywany w pozycji siedzącej, w cichym, ciepłym pomieszczeniu. Przed pomiarem odpocznij przynajmniej 5 minut. Pomiar nie może być poprzedzony wysiłkiem, zjedzeniem posiłku lub wypaleniem papierosa,
- przed założeniem mankietu uwolnij ramię z krępującej odzieży,
- ramię w czasie pomiaru powinno się znajdować na poziomie serca,
- regularny pomiar ciśnienia pomoże Ci ocenić skuteczność przyjmowanych leków obniżających ciśnienie (ALE TYLKO WTEDY GDY LEKI BĘDĄ PRZYJMOWANE ŚCIŚLE WEDŁUG ZALECEŃ LEKARZA)
- jeżeli poczujesz się gorzej skontroluj swoje ciśnienie, pomoże Ci to ustalić czy wysokie lub niskie ciśnienie ma związek z Twoim samopoczuciem.
- domowy pomiar ciśnienia może być pomocny w rozpoznaniu tzw: nadciśnienia białego fartucha – czyli podwyższenie ciśnienia związane ze stresem, w związku z wizytą u lekarza. Pomiar jest wtedy znacznie wyższy, w przeciwieństwie do pomiarów wykonywanych samodzielnie w domu.


Zasady diety przy nadciśnieniu tętniczym

  1. W nadciśnieniu tętniczym podaż kalorii z pożywienia powinna wynosić 1700-2000 kcal. Taka ilość wpływa korzystnie na obniżenie ciśnienia krwi.
  2. Jedz więcej owoców i warzyw, takich jak: seler, zielona sałata, szparagi, biała kapusta, rzodkiewki, fasolka szparagowa, brukselka, ogórek, szpinak, kabaczki, brokuły, rzepa, cebula, arbuz, gruszka, jabłko. 
  3. Jedz tłuste ryby, np.: łosoś, makrela, sardynki, śledzie. 
  4. Zwiększ w diecie ilość produktów zawierających witaminę C, np.: pomidory, papryka, koper, dzika róża, agrest, truskawki, maliny, morele, kiwi, czarne porzeczki, pomarańcze. 
  5. Spożywaj pokarmy bogate w potas, np.: kalafior, suszone morele, banany, awokado, ananasy, sok pomarańczowy, ziemniaki, pomidory, surowa marchew, zielone warzywa liściaste.
  6. Spożywaj produkty zawierające wapń, np.: chude mleko, kefir, jogurt, twaróg, sery żółte o niskiej zawartości tłuszczu. 
  7. Spożywaj produkty bogate w błonnik, np.: otręby, płatki owsiane, kaszka kukurydziana, makaron pełnoziarnisty, kapusta. 
  8. Ogranicz potrawy tłuste, takie jak salami, pasztetowa, masło, smalec. 
  9. Ogranicz użycie soli (paluszki, chipsy, orzeszki, chrupki, krakersy, produkty konserwowe, zupy w proszku), również przy przygotowywaniu potraw, lepiej zastąp ją przyprawami oraz świeżymi i suszonymi ziołami, np. bazylią, oregano, papryką. 
  10. Spożywaj 4-5 małych posiłków dziennie, o stałych porach. 
  11. Ogranicz spożycie węglowodanów prostych (przede wszystkim słodyczy i białego pieczywa).
  12. Pij wody mineralne zawierające niewiele sodu i chlorków. 
  13. Stosuj czosnek jako przyprawę. 
  14. Zamień białe pieczywo na chleb pełnoziarnisty. 
  15. Stosuj oleje roślinne, np. oliwę z oliwek, olej lniany, olej słonecznikowy. 
  16. Uważaj, aby twoja dzienna dawka cholesterolu nie wynosiła więcej niż 300 mg. 
  17. Nie nadużywaj alkoholu. 
  18. Nie pij zbyt dużo kawy.
  19. Konieczna w diecie jest odpowiednia ilość płynów - 1,5-2,5 litra na dzień. Wskazane są: niegazowana woda mineralna, świeżo wyciskane soki owocowe i warzywne, słabo parzona herbata, herbata zielona.


PRODUKTY ZALECANE
PRODUKTY ZALECANE W UMIARKOWANYCH ILOŚCIACH
PRODUKTY PRZECIWWSKAZANE
PRODUKTY
ZBOŻOWE
Pieczywo pszenne  o niskiej zawartości sodu, czerstwe.
Mąka pszenna, drobne kasze: manna, kukurydziana, krakowska, jęczmienna łamana, gryczana łamana, ryż, płatki owsiane.
Inne pieczywo o niskiej zawartości sodu.
Mąka krupczatka, mąka sojowa, drobne makarony oraz pozostałe kasze przecierane.
Rogaliki francuskie (croissant).
Pieczywo razowe, mocno solone, pieczywo cukiernicze z dodatkiem proszku do pieczenia.
Grube nieprzecierane kasze, grube makarony, płatki kukurydziane, większe ilości produktów z mąki razowej.
NABIAŁ
Mleko chude. Sery chude np. chudy twaróg. Jogurt chudy. Kefir chudy. Białka jaj.
Serki twarogowe  półtłuste.
Jaja całe na miękko, w koszulkach 2-3 sztuki w tygodniu.
Sery żółte i topione, tłuste twarogi, mleko skondensowane
Jaja na twardo.
ZUPY
Zupy warzywne. Chude wywary mięsne.

Zupy zagęszczone.
Zupy zaprawiane śmietaną.
RYBY
Ryby chude: dorsz, kergulena, płastuga, morszczuk, mintaj.
Ryby smażone na właściwym oleju.
Tłuste ryby: węgorz, łosoś, makrela.
MIĘSO
Indyki, kurczaki. Cielęcina. Króliki. Dziczyzna. Chuda wołowina.
Do kanapek chude gotowane lub pieczone mięso (cielęcina, wołowina, indyk), galaretka z kurcząt.
Jagnięcina, chuda wieprzowina (polędwica, schab).
Mięso z widocznym tłuszczem. Kaczki. Gęsi. Kiełbasy. Salami. Pasztety mięsne i inne.
Wędliny wszystkie.
TŁUSZCZE

Oleje zawierające kwasy wielonienasycone np. słonecznikowy, kukurydziany, sojowy. Oleje zawierające kwasy jednonienasycone np. rzepakowy i oliwa z oliwek. Margaryny miękkie z tych olejów. Margaryny o zmniejszonej zawartości tłuszczu.
Masło. Smalec. Słonina. Łój. Tłuszcz spod pieczeni. Margaryny twarde. Olej palmowy.
OWOCE,
WARZYWA
Warzywa świeże i mrożone (poza wymienionymi obok).
Owoce świeże i suszone.
Owoce konserwowane (niesłodzone).
Przy dobrej tolerancji: brokuły, bakłażany, cukinia, kabaczek, kalafior, młoda kalarepka, kapusta włoska, fasolka szparagowa oraz w małych ilościach strączkowe.
Warzywa kiszone,  solone i konserwowane.
Potrawy warzywne odgrzewane, smażone lub pieczone z tłuszczem.
Słodkie przetwory owocowe.
SŁODYCZE

Miód, cukier, niskosłodzone dżemy ( w ograniczonych ilościach).
Czekolada, czekoladki, chałwa, ciasta i ciasteczka przemysłowo wytwarzane z dodatkiem proszku do pieczenia.
NAPOJE
Herbatki ziołowe, owocowe, soki warzywne, woda mineralna niegazowana niskosodowa (do 100mg sodu na litr),  kawa zbożowa, słaba herbata, słaba kawa naturalna.

Mocna kawa, mocna herbata, mocne kakao, napoje alkoholowe,
Napoje gazowane.
PRZYPRAWY
Przyprawy łagodne w smaku: wanilia, cynamon, szafran, goździki, sok z cytryny, nasiona kminku, czarnuszki, liście pietruszki, selera, lubczyku, estragonu, szałwii, majeranku, lebiodki.
Niewielkie ilości cebuli, ziela angielskiego, liści laurowych, czosnku.
Sól, pieprz naturalny, ocet , musztarda, keczup, gorczyca, ostra papryka, magii, kostki rosołowe, sos sojowy, zupy w proszku, wszystkie marynaty.














Przykładowy jadłospis



I Śniadanie:

250 ml chudego mleka
1 kromka chleba żytniego (100 g)
1/2 łyżeczki margaryny
1 plasterek chudej szynki drobiowej
1 pomidor

II Śniadanie:

100 g chudego twarożku że szczypiorkiem i rzodkiewka
1 jabłko

Obiad:

1 średni ugotowany ziemniak
100 g dorsza smażonego na 2 łyżeczkach oleju słonecznikowego
100 g sałatki warzywnej z papryki, pieczarek, zielonej salaty i pomidora, skropionej sokiem z cytryny, z dodatkiem 1 łyżki oliwy z oliwek
250 ml zsiadłego mleka

Podwieczorek:

1 gruszka


Kolacja:

1 kromka chleba graham (100 g)
1/2 łyżeczki margaryny
70 g chudego zimnego mięsa, np. z pieczeni
4 rzodkiewki
250 ml herbaty
100 g świeżych owoców sezonowych.


WAŻNE !!!

Jeżeli chorujesz na nadciśnienie tętnicze, jak najszybciej ustal ze swym lekarzem jak należy się leczyć – NIE CZEKAJ, AŻ CHOROBA USZKODZI TWOJE SERCE, NACZYNIA KRWIONOŚNE LUB INNE NARZĄDY .Masz dużą szanse powodzenia, więc postaraj się to osiągnąć. Przyjmuj regularnie leki obniżające ciśnienie krwi. Staraj się zmienić tryb swego życia.
CZYTAJ DALEJ

Tu mnie znajdziesz

mytastepl.com FlyB - Kulinaria Znajdź przepis kulinarny - Katalog Smaków Mikser Kulinarny - przepisy kulinarne i wyszukiwarka przepisów Przepisy Kulinarne z najlepszych kulinarnych blogów
TOP