poniedziałek, 21 września 2015

Przetwory z grzybów

Wprawdzie grzyby są najczęściej jedynie dodatkiem do potraw, ale jak potrafią odmienić ich smak! Nawet jeden dwa suszone borowiki wrzucone do zupy nadają jej niepowtarzalny aromat. Nie mówiąc już o farszu do wigilijnych uszek, pierożków, który przygotowany z leśnych grzybów smakuje o niebo lepiej niż z pieczarek. Wielu zwolenników mają też doskonałe do przekąsek, grzybki marynowane. Możliwości przetwarzana grzybów jest jednak o wiele więcej. Wszystko zależy od tego jakie macie potrzeby... i jakie zebraliście grzyby. Bo nie wszystkie równie dobrze nadają się np. suszenia i kwaszenia.



BY NIE SZKODZIŁY...

Żeby przygotować dobrej jakości przetwory, trzeba przede wszystkim dysponować odpowiednim surowcem. Czyli, po pierwsze, mieć pewność, że zebraliśmy grzyby jadalne. Dlatego radzę sięgać tylko po te, które dobrze znamy. Nie powinny być one zbyt młode, bo wtedy łatwo o pomyłkę, ani stare bo nie są zbyt aromatyczne. Po drugie trzeba je odpowiednio zbierać - czyli wykonać z podłoża lub odcinać nożykiem,wstępnie oczyścić i wrzucić do przewiewnego koszyka. Po trzecie, po powrocie z grzybobrania trzeba jak najszybciej przetworzyć zbiory. Pozostawianie nieoczyszczonych, świeżych grzybów do następnego dnia może doprowadzić do wytworzenia się w nich toksycznych substancji.Nie mówią o tym że mogą zrobaczywieć. Z tego samego powodu odradzam też kupowania świeżych grzybów od przydrożnych sprzedawców. Nigdy nie mamy bowiem pewności, jak długo i w jakich warunkach były przechowywane.

1 MARYNOWANIE

Tak przetworzonym grzybom trwałości nadaje  kwaśna zalewa i pasteryzacja ( nie jest obowiązkowa przy zalewach zawierających powyżej 3 procent kwasu octowego). Można do nich także dodawać warzywa, przyprawy i zioła, które wpływały na smak, wygląd oraz trwałość przetworu. Marynowane grzybki są świetne jako dodatek do przekąsek (np.koreczków), past,sałatek, kanapek.

  • Do marynowania najlepiej nadają się małe grzybki. wyglądają apetycznie i są w sam raz na kęs.
  • Większym okazom warto odciąć trzony. Zwykle są one twarde, lepiej więc przeznaczyć ja np. do suszenia czy na wywar.
  • Grzyby należy oczyścić, opukać i obgotować w wodzie z dodatkiem soli, octu lub soku z cytryny. Czas obgotowania zależy od rodzaju grzybów. Borowiki i podgrzybki obgotowuje się 10-15 minut, a kurki i gąski około 20 minut.
  • Obgotowane osącza się, studzi i układa w słoiki. Potem zalewa marynatą- przestudzoną, jeśli grzyby będą potem pasteryzowane, gorącą-jeśli nie poddaje się ich pasteryzacji.
  • Na 1 kg oczyszczonych grzybów przygotowuje się około 0,6 l zalewy.


PRZEPIS

Podgrzybki łagodne

Składniki (na 4 słoiki po 0,25 l):
  • 1,5 kg grzybków
  • 100 g cebulek
  • 0,6 l wody
  • 0,3 l octu 10 %
  • 2 łyżeczki ziaren gorczycy
  • kilka ziaren pieprzu
  • gałązka rozmarynu
  • pół łyżeczki soli
  • 50 g cukru
Sposób przygotowania:
  1. Grzyby oczyść, umyj gotuj,gotuj około 10 minut w osolonym wrzątku. Odcedź, ostudź
  2. Wodę zagotuj z obranymi cebulkami, gorczycą, pieprzem i kawałkami rozmarynu. dodaj sól i cukier, gotuj około 10 minut. Wymieszaj z octem, przestudź.
  3. Słoki napełnij grzybami. Do każdego włóż tez po kilka cebulek i ziaren pieprzu oraz pół łyżeczki gorczycy i kawałek rozmarynu. Zalej je marynatą, zakręć słoiki, pasteryzuj 20 minut.

2 MROŻENIE

Jest dobrym sposobem przetwarzania grzybów, o ile mamy sporo wolnego miejsca w zamrażarce. Mrożone są doskonałym dodatkiem m.in.: do zup, potraw duszonych,zapiekanych, tart.

  • Jeśli przeznaczone do mrożenia grzyby są wilgotne, osusz je, rozkładając np. na papierze.
  • Gdy chcesz zamrozić kurki czy rydze najpierw obgotuj je ( około 5 minut) we wrzątku z dodatkiem soli i soku z cytryny. Dzięki temu nie będą gorzkie. Potem osącz je, wystudź i zamroź.
  • Zamrożone grzyby przechowuj w zamrażarce przez pół roku.
  • Do potraw dodaje się grzyby zamrożone, bez uprzedniego rozmrażania.
PRZEPIS
  1. Grzyby oczyścić na sucho. Z maślaków zdejmij skórkę.
  2. Ułóż je w pojedynczej warstwie, np. na plastikowych tackach, wstaw do zamrażarki.
  3. Zamrożone wsyp do foliowego woreczka, zwiąż i trzymaj w zamrażarce.

3 SUSZENIE

To najprostszy sposób przetwarzania grzybów. Jednocześnie mają one najszersze zastosowanie kulinarne, Przygotuje się z nich farsz do pierogów, naleśników a opłukane dodaje się do sosów, zup.

  • Grzyby (całe, kapelusze lub krojone) można suszyć na słońcu, płycie kuchennej, w piekarniku lub specjalnej suszarce.
  • Suszymy je do momentu, aż dadzą się łamać. Powinny być jasne i mieć intensywny aromat.
  • Wysuszone należy wsypać do zamkniętego słoja i przechowywać w suchym, ciemnym miejscu.


PRZEPIS

  1. Grzyby oczyścić na sucho. Większe pokrój na kawałki. Nawlecz je na nitkę albo rozłóż na sicie lub papierze.
  2. Suszenie rozpocznij od temperatury około 40 stopni C, a gdy podeschną, zwiększaj ją do 70 stopni C. Wystudź, wsyp do słoików.

4 SOLENIE

Utrwalone w ten sposób grzyby można dodawać do tych samych potraw co świeże. Wcześniej trzeba je wypłukać, by usunąć nadmiar soli. Solone grzyby po wcześniejszym wymoczeniu i obgotowaniu w zalewie można marynować.

  • Oczyszczone na sucho grzyby sortuje się pod względem wielkości. Małe można solić w całości, z większych odcina się trzony, kapelusze można przekrawać na pół. Z kapelusz maślaków zdejmuje się skórę.
  • Należy je wypłukać, obgotować 10 -15 minut w wodzie z dodatkiem soli lub kwasu cytrynowego.
  • Potem przelewa się je zimną wodą, osącz i układa w wyparzonym słoju lub kamionce, przesypując solą (150 g na 1 kg grzybów) lub zalewa solanka (200 g soli na 1 l wody).
  • Rydze można solić surowe, wtedy jednak nabierają szarawej barwy. Kurki zalewa się wyłącznie solanką.
  • Grzyby przykrywa się płótnem oraz talerzykiem i obciąża albo dociska i nakłada pokrywkę.
  • Po kilku dniach wytwarza się sok, grzyby osiadają. Wtedy naczynie można dopełnić świeżymi okazami, pilnując by były przykryte sokiem.
  • Solenie grzyby przechowuje się w chłodnym miejscu.

PRZEPIS

Borowiki solone na sucho

Składniki:
  • 1 kg borowików
  • 150 g soli
  • 2 szczypty kwasu cytrynowego

Sposób przygotowania:
  1. Grzyby oczyścić z większych odetnij trzony. Opłucz je, zalej wodą z dodatkiem kwasu cytrynowego. Gotuj około 10 minut. Ostudź, przelej zimną wodą, osącz, wystudź.
  2. Na spód słoja nasyp troszkę soli, ułóż warstwę grzybów, przesyp solą. Postępuj tak, aż do zużycia składników. Wierzch posyp solą, grzyby lekko dociśnij.
  3. Słój przykryj pokrywką, zamknij, wynieś do piwnicy lub spiżarni.


5 W TŁUSZCZU

Podduszone w tłuszczu grzyby poddaje się utrwaleniu ciepłemu (pasteryzacji) w zamkniętych słoikach. Tak przygotowane borowiki rydze czy kurki można dodawać do zup, sosów, potraw duszonych i pieczonych. Warto tez wykorzystywać sam tłuszcz, np. aromatyzowania sosów, duszonych mies.

  • Grzyby czyści się na sucho. Jeśli kapelusze są bardzo brudne,można je przetrzeć ściereczką.
  • Najlepiej do duszenia przeznaczyć mniejsze okazy, ewentualnie większe pokroić na połówki lub ćwiartki.
  • tłuszczem, w którym dusimy grzyby, może być świeże masło lub olej.
  • grzyby trzeba dusić na małym ogniu często mieszać, żeby tłuszcz nie dymił.
  • Przetwory należy nakładać do niewielkich słoików, tak by po otwarciu zużyć ich zawartość na raz. A to dlaczego, że przy kontakcie z powietrzem tłuszcz szybko zaczyna jełczeć.
  • Czas posteryzacji w zależności od wielkości słoika to 45-60 minut liczony od momentu zawrzenia wody.
  • Przygotowane przetwory należy wynieść w chłodne miejsce i cenne. Te warunki są konieczne, by przedłużyć trwałość grzybów, a zwłaszcza tłuszczu.


PRZEPIS

Borowiki w maśle 

Składniki (na 4 słoiki po 0,25 l):

  • 1 kg borowików
  • 400 g masła

Sposób przygotowania:


  1. Grzyby oczyścić na sucho, możesz pokroić je na kawałki.
  2. W garnku rozpuść tłuszcz. Wrzuć grzyby i duś do czasu, aż masło stanie się przejrzyste. W trakcie duszenia grzyby mieszaj, nie mogą się przyrumienić, bo będą gorzkie
  3. grzyby nakładaj do wyparzonych słoików, zalej tłuszczem, tak by je przykrywał.
  4. Nałóż pokrywki, zamknij , słoiki, pasteryzuj 50 minut.
  5. Przechowuj w chłodnym i koniecznie ciemnym miejscu.


6  KWASZENIE

 Kwasi się grzyby blaszkowe, ale też prawdziwki, podgrzybki. Można je wykorzystać na przekąskę, jako dodatek do wędlin, zimnych mięs, galaret, sałatek. Wcześniej można je opłukać.

  • Do grzybów dodaje się trochę zsiadłego mleka i odstawia  w miejsce o temperaturze 20 stopni C, by umożliwić fermentację. Można też dodać cebulę, ziarna pieprzu, ziela anielskiego.
  • Przez pierwsze dni powinna się wydzielać piana, która należy zbierać.
  • Po 2 tygodniach powierzchnię grzybów zalewa się olejem, naczynie  szczelnie zamyka i wynosi do chłodu.

PRZEPIS

  1. Grzyby oczyść, opłukać, obgotuj w osolonej wodzie, osącz, studź.
  2. Układaj je w wyparzonej kamionce, przesypując solą i cukrem i skrapiając zsiadłem mlekiem. Zalej wodą z obgotowania. Przykryj, obciąż.
7 EKSTRAKT

Powstaje w czasie gotowania w wodzie świeżych lub suszonych grzybów. Do jego przygotowania można wykorzystać też grzyby starsze, połamane. Suszone trzeba wcześniej namoczyć,zlać dużą porcją wody i długo gotować. Grzybowy ekstrakt jest ciemny i bardzo aromatyczny. Można go wykorzystać do przygotowania zup, dodawać do sosów, potraw duszonych. Jest łatwiej trawiony niż potrawy zawierające całe grzyby.
  • Grzyby trzeba pokroić jak najdrobniej, by łatwiej puściły sok.
  • Zebrany sok najlepiej jest przesączyć  przez gęste płótno.
  • Sok można zagęścić , gotując go odpowiednio długo
  • Ekstrakt dosala się, rozlewa do wyparzonych butelek lub słoików i przechowuje w ciemnym i chłodnym miejscu.

PRZEPIS
  1. Grzyby oczyścić, pokrój. Wsyp do rondla, podlej osoloną wodą, duś, aż puszcza sok.. Zlej go do naczynia.
  2. Do rondla wlej nową porcję osolonej wody. Czynność powtarzaj kilka razy. Soki połącz, przesącz, dosól. Rozlej do butelek, zakorkuj
8 DUSZENIE

Grzyby podduszane w lekko zakwaszonej wodzie nakłada się do słoików pasteryzuje. Po otwarciu słoika grzyby można poddusić n maśle i np. zaprawić śmietaną albo dodawać do potraw duszonych, pieczonych, smażonych.
  • Tą metodą najlepiej przetwarzać grzyby młode - całe lub kapeluszowe
  • Mogą  to być gatunki mniej atrakcyjne smakowo ( np. koźlarze), ale wtedy warto je łączyć z aromatyczniejszymi grzybami. Z maślaków trzeba zdjąć skórkę.
  • Grzyby należy oczyścić, opłukać, osączyć. Mniejsze można dusić w całości, większe lepiej pokroić na kawałki.



PRZEPIS

Duszony mix

Składniki ( na 3 słoiki po 0,25 l):
  • 1 kg mieszanych grzybów
  • 2 cebule
  • po kilka ziarenek pieprzu i ziela angielskiego
  • 2 szczypty kwasu cytrynowego
  • cukier
  • sól

Sposób przygotowania:



  1. Grzyby oczyścić, opłukać, pokrój na kawałki. Umieść na sicie, przelej wrzątkiem, osacz, przełóż do rondla
  2. Podlej odrobina wody, zagotuj. Dodaj pokrojona cebule, pieprz, ziele angielskie, kwas cytrynowy oraz sól i cukier do smaku. Duś na małym  ogniu około 15 minut.
  3. Podduszone grzyby przestudź, nałóż do słoików wraz z wywarem, zamknij.
  4. Wstaw do garnka, zalej  ciepła wodą, tak by sięgała zawartości słoików. Pasteryzuj 50 minut do momentu zawrzenia wody. Trzymaj w chłodnym i ciemnym miejscu.
CZYTAJ DALEJ
sobota, 19 września 2015

Grzybowy przewodnik

Cenimy je przede wszystkim  za fantastyczny zapach i wyśmienity smak. Nie wyobrażamy też sobie, żeby mogło ich zabraknąć na naszych stołach. Poniżej przedstawiam Wam gatunki, które najczęściej można spotkać w  lesie i ... w kuchni.

BOROWIK

Zwany też prawdziwkiem, to najbardziej ceniony grzyb jadalny. Można go znaleźć od czerwca do października, głównie w lasach iglastych (zwłaszcza świerkowych), choć lubi też lasy liściaste i mieszane.

  • Doskonały do gotowania, duszenia, smażenia, marynowania, suszenia i mrożenia.


GĄSKA

Czyli gąska żółta, zwana też zielonką. Rośnie w dużych skupiskach, głównie w lasach sosnowych. Można ją znaleźć do końca września do początku grudnia.

  • Dość delikatna w smaku. Nadaje się do zup i sosów, jednak najlepiej jest marynowana. Ale uwaga! Jedzona w bardzo dużych ilościach może spowodować zatrucie.


KOZAK

Czyli koźlarz babka, zwany też koźlakiem. Rośnie od czerwca do października, po brzozami. Popularne wśród grzybiarzy są także koźlarze czerwone, żółte oraz grabowe.

  • Najlepiej je zbierać młode grzyby, a ze starszych jedynie kapelusze, ponieważ trzon jest zdrewniały, łykowaty i niesmaczny. Koźlaki nadają się do każdego rodzaju przerobu, a więc może je gotować, smażyć, dusić, marynować, a także suszyć.


KURKA

Czyli pieprznik jadalny, występuje od czerwca do października w lasach liściastych i iglastych. Nie psuje się tak szybko jak inne grzyby i nigdy nie jest robaczywa.

  • Idealna do smażenia, duszenia, mrożenia i marynowania. Nie nadaje się do suszenia.


MAŚLAK

Czyli maślak zwyczajny, rośnie od czerwca do października (czasem nawet do grudnia!) w lasach iglastych , głównie pod sosami.

  • Jeden z najpopularniejszych gatunków grzybów. Przyrządzany na wiele sposobów. Jest doskonały do smażenia, gotowania, duszenia, i marnowania, mniej do suszenie (bo zawiera dużo wody). Trzeba jednak pamiętać, żeby przed przyrządzeniem , żeby z kapelusza silnie śluzowatą skórę, ponieważ jest niesmaczna.


OPIEŃKA

Czyli opieńka miodowa,występuje od sierpnia od listopada. Rośnie kępami na pniakach i korzeniarach drzew iglastych i liściastych.

  • Zbiera się tylko mode grzyby, a konkretnie ich kapelusze,które przed jedzeniem należy obgotować, i to najlepiej dwukrotnie (wodę koniecznie trzeba wylać). Opieńki nadają się przede wszystkim do przyrządzania sosów oraz do marynowania. Nie wyróżniają się jednak intensywnym smakiem.


PODGRZYBEK

Czyli podgrzybek, brunatny, inaczej też zwany borowikiem brunatnym. Rośnie od czerwca do listopada, przede wszystkim w lasach iglastych oraz mieszanych, rzadziej w liściastych.

  • To chyba najczęściej zbieramy grzyb. Nie ma on tak przyjemnego i intensywnego aromatu jak prawdziwek, ale też jest smaczny. Nadaje się do gotowania, smażenia, duszenia, marynowania, a także do mrożenia i suszenia.


RYDZ

Czyli mleczaj rydz, rośnie do lipca  do października w lasach iglastych (świerkowych i sosnowych).



  • Jest jednym z najsmaczniejszych i najbardziej poszukiwanych grzybów. Używa głównie do marynowania, bo w ten sposób nabiera doskonałego korzennego smaku. Doskonały też smażony na maśle. Nadaje  się do suszenia.
CZYTAJ DALEJ
środa, 9 września 2015

Domowa kiszona kapusta na zimę

Domowej nie dorówna żadna kupiona w sklepie lub na bazarze. Producenci, którzy kiszą dziesiątki beczek kapusty, skracają czas kiszenia, dodają gotowy kwas o gorszym smaku. Aby zapobiec zepsuciu produktu i stratom, stosują też konserwanty. Dlatego warto mieć trochę własnej  spiżarni.
Oczywiście ważny jest też czynnik finansowy. Kilogram kiszonej kapusty kosztuje zimą 6-7 zł. Koszt domowej to najwyżej 3 zł, bo do jej przygotowania, poza nią samą potrzebujesz tylko soli i ewentualnie kilka marchewek oraz cebulę, jeśli lubisz.


Składniki:
  • 3 twarde główki białej kapusty (włoska nie nadaje się do przechowywania)
  • 3 marchewki
  • cebula
  • 15-25 g (2 czubate łyżeczki) grubej, nieoczyszczonej soli kuchennej na każdy kilogram kapusty
  • łyżeczka kminku, jeśli lubisz
Sposób przygotowania:
  1. Przygotuj kamienny garnek, niedużą beczułkę lub słoje.Umyj je wyparz.
  2. Przekrój każdą główkę na pół, usuń wierzchnie liście i tzw. głąb. Drobno poszatkuj. Nie musisz mieć szatkownicy,wystarczy duży, ostry nóż
  3. Marchew zetrzyj na tarce jarzynowej,cebule pokrój w piórka. Wymieszaj kapustę z marchewką,cebulą, solą i ewentualnie kminkiem.
  4. Przełóż wszystko do naczyń i ubij najmocniej jak potrafisz. Możesz użyć drewnianego tłuczka lub rób to dłonią w gumowej rękawicy, bo sól drażni skórę.
  5. Na wierzchu połóż talerzyk, spodek lub okrągłą deskę, obciąż np. odważnikiem  lub wyparzonym kamieniem.
  6. Przykryj, pozostaw w ciepłym miejscu na 4-6 dni.
  7. W kilku miejscach przebij kapustę patykiem do dna naczynia,aby pozbyć się gazów, które powodują goryczkę, szczelnie zamknij, wynieś do chłodu. Nie powinna się zepsuć do końca zimy.
CZYTAJ DALEJ
niedziela, 6 września 2015

Czym jest zaburzenie żywienia?

Osoby z zaburzeniem żywienia doświadczają skrajnego zakłócenia w zachowaniu związanym z odżywianiem się oraz w myślach i uczuciach dotyczących jedzenia.
Zaburzenia żywienia charakteryzuje przytłaczające, pochłaniające dążenia do szczupłej sylwetki oraz chorobliwy lęk przed przybraniem na wadze i utratą kontroli nad jedzeniem.
Najczęściej kobiety są leczone na zaburzenia żywienia, ale te zaburzenia mogą też dotyczyć mężczyzn. Choroba zaczyna się najczęściej w wieku dojrzewania, ale może też nastąpić we wczesnym wieku dojrzałym.
Zaburzenia żywienia można pokonać i jest ważne, żeby osoba dotknięta zaburzeniem szukała porady i leczenia jak najwcześniej, ponieważ zaburzenia żywienia mogą mieć poważne fizyczne i psychiczne konsekwencje.

Jakie są główne rodzaje zaburzeń żywienia?

Dwa najbardziej poważne zaburzenia żywienia to jadłowstręt/anoreksja (anorexia nervosa) i bulimia nervosa (bulimia).

Anoreksja (Anorexia)

Anoreksja charakteryzuje się intensywnym lękiem przed otyłością i nieustannym staraniem się o szczupłą figurę. Objawy anoreksji obejmują:

• Utrata co najmniej 15 procent wagi w wyniku niejedzenia wystarczającej ilości pokarmu pomimo ekstremalnego głodu.
• Intensywny lęk przed otyłością i utratą kontroli
• Zaburzony obraz własnego ciała. Osoba chora uważa się za grubą, przeceniając rozmiar ciała w miarę chudnięcia.
• Tendencja do obsesyjnego ćwiczenia.
• Zaabsorbowanie określaniem jedzenia jako ‘dobre’ czy ‘złe’i przygotowywaniem jedzenia.
• Zanik miesiączek.

Często anoreksja zaczyna się od utraty wagi, wynikającej z diety lub choroby fizycznej. Pozytywne komentarze o schudnięciu zachęcają osobę do przekonania, że jeśli dobrze jest być chudym, to lepiej jest być jeszcze chudszym.
Głodzenie się i nieregularne jedzenie może zmienić się w anoreksję. Znaczna część ludzi z anoreksją również nabawia się bulimii.

Bulimia

Bulimia charakteryzuje się objadaniem się i przeczyszczaniem organizmu. Jej objawy obejmują:

• Napady obżarstwa, podczas których pochłania się ogromne ilości wysokokalorycznego jedzenia z towarzyszącym poczuciem utraty osobistej kontroli i samo obrzydzenia.
• Próby przeczyszczania organizmu w celu rekompensowania wyżerki i uniknięcia przytycia przez wymiotowanie, i/lub nadużywanie środków przeczyszczających i moczopędnych.
• Połączenie ograniczonego odżywiania i obsesyjnych ćwiczeń fizycznych do tego stopnia, że kontrola wagi dominuje życie danej osoby.

Osoba cierpiąca na bulimię zazwyczaj ma prawie normalną wagę, więc jest trudniejsza do rozpoznania niż osoba z anoreksją.
Bulimia często zaczyna się od rygorystycznej diety w celu osiągnięcia szczupłej sylwetki.
Niedostateczne odżywianie się powoduje zmęczenie i silne impulsy do obżerania się. Wymiotowanie po przejedzeniu wydaje się przynieść poczucie ulgi, ale jest tymczasowe i szybko doprowadza do depresji i poczucia winy.
Niektórzy ludzie używają środków przeczyszczających, najwyraźniej nie zdając sobie sprawy, że środki przeczyszczające nie zmniejszają kalorii i zawartości tłuszczu, lecz służą tylko do usuwania potrzebnych pierwiastków śladowych i odwadniają organizm.
Osoby z bulimią mogą doznać braku chemicznej równowagi w organizmie, co powoduje letarg, depresję i przytępione myślenie.
Bulimik może bardzo się starać przełamać ten schemat postępowania ale złośliwy cykl obżerania/ oczyszczania/ćwiczeń i uczucia z nim związane stają się obsesyjne i niemożliwe do opanowania.

Hulaszcze jedzenie (Binge Eating Disorder)

To zaburzenie żywienia zostało dopiero niedawno rozpoznane. Ludzie z zaburzeniem hulaszczego jedzenia mają epizody obżerania się podczas, których konsumują ekstremalne ilości jedzenia w krótkim czasie i odczuwają brak kontroli.
Jednakże nie próbują oni wypróżnić tego jedzenia po wyżerce. Takie objadanie się może doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych jak otyłość, cukrzyca, nadciśnienie i choroby naczyniowo-sercowe.

Współwystępujące problemy ze zdrowiem psychicznym

Zaburzenia żywienia często współwystępują z zaburzeniami lękowymi takimi, jak zaburzenia paniczne i obsesyjno-kompulsywne, jak również nadużywaniem alkoholu lub innych narkotyków. W celu zdobycia dodatkowych informacji o niepokoju należy przeczytać broszurę „Czym jest zaburzenie lękowe?”

Fizyczne skutki anoreksji i bulimii.

Fizyczne skutki anoreksji i bulimii mogą być bardzo poważne, lecz są ogólnie odwracalne jeśli choroba jest wcześnie leczona. Poważna anoreksja i bulimia może zagrażać życiu, jeśli nie jest leczona.

Obie choroby w poważnej postaci mogą spowodować:

• Uszkodzenie nerek.
• Zakażenia dróg moczowych i uszkodzenie okrężnicy.
• Odwodnienie, zaparcia i rozwolnienie.
• Napady padaczkowe, skurcz mięśni lub kurcze.
• Chroniczną niestrawność
• Zanik menstruacji lub nieregularne okresy.
• Nadwyrężenie większości narządów ciała.

Wiele skutków anoreksji ma związek z nieprawidłowym odżywianiem:

• Brak menstruacji
• Ostra wrażliwość na zimno.
• Narost włosów jak meszek na całym ciele.
• Niezdolność skoncentrowania się i racjonalnego myślenia.

Poważna bulimia może spowodować:

• Uszkodzenie szkliwa zębów od wymiotowania.
• Obrzmiałe gruczoły ślinowe.
• Chroniczne podrażnienie gardła i przełyku.
• Problemy jelitowe i żołądkowe.

Emocjonalne i psychologiczne efekty obejmują:

• Trudności z czynnościami związanymi z jedzeniem i zwodnicze zachowanie w stosunku do jedzenia.
• Samotność, spowodowana przez samonarzuconą izolację i niechęć do zawierania stosunków osobistych.
• Lęk przed dezaprobatą u innych w przypadku rozpoznania choroby.
• Huśtawki nastroju, zmiany osobowości, wybuchy emocjonalne i depresja.

Ważne jest zareagowanie na wczesne sygnały ostrzegawcze i podjęcie wczesnego leczenia anoreksji i bulimii.

Co powoduje zaburzenie żywienia?

Przyczyny anoreksji i bulimii pozostają niejasne. Wchodzą w grę czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Stosowanie diety jest najczęściej spotykanym czynnikiem ryzyka w rozwoju zaburzenia żywienia.

Czynniki genetyczne (Genetic factors)

Istnieją dowody na to, że kobiety, których matka lub siostra cierpi na anoreksją, są dużo bardziej podatne na to zaburzenie niż kobiety, u których w rodzinie nikt nie cierpi na to zaburzenie.

Czynniki biochemiczne (Biochemical factors)

Brak równowagi chemicznej lub hormonalnej, szczególnie związany z okresem dojrzewania, może mieć wpływ na rozwój zaburzenia żywienia

Czynniki osobiste (Personal factors)

Wiele indywidualnych czynników łączy się z zaburzeniami żywienia, na przykład:

• Zmiany okoliczności życiowych takie, jak okres dojrzewania, rozpad związku, poród lub śmierć osoby bliskiej.
• Perfekcjonizm i przekonanie, że miłość ze strony rodziny i przyjaciół zależy od wysokich osiągnięć.
• Lęk przed odpowiedzialnością wieku dojrzałego.
• Słaba komunikacja między członkami rodziny lub niechęć rodziców do zezwalania na niezależność w miarę dojrzewania dzieci.

Społeczne wpływy (Social influences)

Zaburzenia żywienia wzrastają w społeczeństwach zachodnich i jest to związane z obsesją na punkcie wizerunku naszego ciała.
Szczególnie niepokojący jest wzrost stron internetowych, które zachęcają dziewczyny i młode kobiety do niebezpiecznych diet.
Media przedstawiają szczupłość jako idealny kształt ciała i koncentrują uwagę na fizycznych cechach ludzi. Ludzie którzy, mają nadwagę lub są otyli są negatywnie zaszufladkowani.

Jakie leczenie jest dostępne?

Zaburzenia żywienia mogą być skutecznie leczone. Wczesna interwencja poprawia wynik powrotu do zdrowia we wszystkich zaburzeniach żywienia.
Powrót do zdrowia może trwać miesiące lub lata, ale większość ludzi wraca do zdrowia.Zmiany w schematach odżywiania się mogą być spowodowane przez różne choroby i lekarz musi najpierw przeprowadzić skrupulatne badanie.
Po rozpoznaniu zaburzenia żywienia może być zaangażowanych wielu różnych lekarzy ponieważ te choroby działają na ludzi fizycznie i psychicznie. Leczyć mogą być psychiatrzy, psycholodzy, lekarze, dietetycy, pracownicy społeczni, terapeuci zajęciowi i pielęgniarki.

Leczenie może obejmować:

• Edukację dietetyczną, która ma przywrócić zdrowe zasady żywienia.
• Interwencje psychologiczne, które pomogą zmienić myśli, odczucia i zachowania związane z zaburzeniami żywienia.
• Leki antydepresyjne mogą być stosowane w celu zmniejszenia poczucia depresji i lęku.
• Interpersonalne terapie pomagają ludziom zrozumieć wpływ stosunków międzyludzkich na emocje i postępowanie związane z żywieniem.
• Leczenie w przychodni i udział w specjalnych programach jest referowanym leczeniem ludzi z anoreksją.

Hospitalizacja może być konieczna dla tych poważnie niedożywionych na skutek niejedzenia. Rodzina i przyjaciele ludzi z zaburzeniem żywienia są często zagubieni i zakłopotani. Wsparcie i edukacja, jak również lepsze zrozumienie przez społeczeństwo, są ważną częścią leczenia.

CZYTAJ DALEJ
czwartek, 3 września 2015

Nowotwór - jak z nim walczyć ?

Wiedza o mechanizmie powstawania raka pozwoli zwracać większą uwagę na czynniki tzw. kancerogenne i unikać ryzykownych zachowań, które mogą przyczynić się do rozwoju choroby. Poznajmy te mechanizmy...
Nasz organizm buduje 100 bilionów maleńkich cząsteczek żywej materii,zwanych komórkami.
Są to podstawowe jednostki - cegiełki, warunkujące życie także roślinom, owadom i zwierzętom. W ich wnętrzu znajdują się miniaturowe zestawy  genów (jednostki dziedziczne), które zawierają informacje potrzebne do budowy, regeneracji i funkcjonowania całego żywego organizmu.

Każdy człowiek ma inny genom (zestaw genów), który decyduje o barwie oczu, kolorze włosów, uzdolnieniach. Inny skład genetyczny mają komórki nerek, żołądka, wątroby i to dzięki tej informacji komórka określa swój kształt i funkcje. Ludzie i zwierzęce ciało składa się z wielu typów komórek, tworzący różne tkanki i organy, harmonijnie współpracujące ze sobą.
Każda komórka ma zdolność dzielnie się określoną ilość razy, co wyznacza długość jej życia. Po tym czasie ulega wieloetapowym przemianom, prowadzącym do jej rozpadu i usunięcia z ustroju. Zachowanie równowagi między ciągłymi narodzinami nowych i śmiercią starych komórek, jest jednym z mechanizmów życia. Naturalnej eliminacji nieprawidłowych  lub zbytecznych "cegiełek" organizmu służy apoptoza, czyli genetycznie zaprogramowana śmierć komórki. Stanowi ona część procesu związanego z odnową tkanek, począwszy od okresu zarodkowego.
W roku 2002 za badanie nad tym procesem przyznanego trzem uczonym nagrodę Nobla .Praca nad poznaniem genów śmierci i ich udziału w rozwoju organów, oraz samobójczym unicestwieniu komórki daje medycynie nowe możliwości w terapiach wielu chorób. Zaburzenia genetycznej regulacji długości życia komórek dotyczące skrócenia, jak i przedłużenia ich trwania są powodem schorzeń neurodegeneracyjnych (choroby Parkinsona, Alzheimera, udarów mózgu, zawałów serca), a także przyczyną chorób nowotworowych.


Życie po życiu

Nie choruje się na nowotwory z powodu starości, ale powstają one, ponieważ długie życie daje czas na powstawanie mutacji, które zapoczątkowują powstawanie nowotworów. Nowotwory u człowieka są skutkiem działania wielu czynników. W około 80% wywołują je czynniki środowiska uznane za mutagenne (chemiczne, fizyczne, biologiczne), w 20% to infekcje wirusowe, a tylko jeden, czy dwa procent – to genetyczne predyspozycje.
Choroba nowotworowa jest chorobą ogólnoustrojową, proces nowotworowy jest długotrwały i wieloetapowy. W procesie powstawania nowotworu wyróżniamy trzy fazy.
I.Faza inicjacji – to faza, w której czynnik rakotwórczy działając na zdrową komórkę powoduje zmianę w jej materiale genetycznym, czyli mutację. Jeżeli zaatakowana komórka ma zdolność do podziałów, to wywołana mutacja utrwala się i jest przekazywana następnym pokoleniom. Taka komórka nosi nazwę zainicjowanej.
II.Faza promocji – na etapie promocji, zainicjowana komórka przechodzi wiele mutacji i staje się typową komórką nowotworową. Jedna z ważniejszych cech odróżniających ją od komórki zdrowej, jest to, że komórka nowotworowa charakteryzuje się zaburzonymi zdolnościami przylegania do otaczających ją komórek. Te właściwości we wczesnym okresie rozwoju nowotworu umożliwiają komórkom nowotworowym przekraczanie naturalnych barier pomiędzy tkankami, a mogą umożliwić także późniejsze powstawanie przerzutów. W tej fazie (promocji) zatrzymanie procesu powstawania nowotworu jest jeszcze możliwe. I tak się dzieje w większości przypadków.
III..Faza progresji – to trzecia faza rozwoju nowotworu, w której wzrost komórek zmutowanych przebiega niepowstrzymanie i jest nieodwracalny. Zasadnicze znaczenie ma w tej fazie sprawność systemu odporności organizmu – jeśli jest słaby, komórki nowotworowe szybko się namnażają.

Jak powstaje nowotwór?

Przypomnijmy sobie budowę komórki. Przeciętna komórka organizmu żywego składa się z błony komórkowej, cytoplazmy wraz z organellami oraz jądra komórkowego. W jądrze komórki, w podwójnej helisie DNA mieści się niepowtarzalny, jak odcisk linii papilarnych zapis genetyczny informacji o ustroju. Podział komórki, którego efektem są dwie nowe komórki o identycznych cechach odbywa się za pomocą rozdziału materiału genetycznego zawartego w jądrze komórki.
W wyniku działania czynników rakotwórczych podczas podziału mogą zajść zmiany sekwencji
związków chemicznych w materiale DNA. Nowa komórka będzie miała inny zapis informacji, a tym samym inny kształt, wielkość i właściwości. Stanie się komórką obcą i w normalnych warunkach powinien zadziałać mechanizm apoptozy (samounicestwienia). Gdy jednak nie zadziała, komórka zacznie dzielić się, tworząc nowe pokolenia, czyli „nowy twór”. Komórki będą budować struktury, w postaci guzów, narośli, naciekań wykazując właściwości niszczące dla zdrowych otaczających je tkanek. Poszczególne komórki mogą odłączać się od takiej struktury i przenoszone wraz ze strumieniem krwi i limfy budować kolejne ogniska nowotworowe, czyli przerzuty.
Prawidłowe funkcjonowanie wszystkich organizmów wielokomórkowych zależy nie tylko od
produkcji nowych komórek, ale od zdolności każdej z nich do samounicestwienia, gdy stanie się zbyteczne lub jest uszkodzona.

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Prewencja, czyli zapobieganie powstawaniu i rozwojowi chorób, w tym chorób nowotworowych,
staje się dziś bez wątpienia ważnym celem działań medycznych. Powinny one obejmować te zabiegi, które z jednej strony ograniczają wpływ czynników rakotwórczych na żywe tkanki, z drugiej strony utrzymują sprawność układu odpornościowego. Nauka potwierdza, ze wiele substancji naturalnych będących składnikami diety powstrzymują nowotwory na różnych etapach ich tworzenia. Antidotum przewidzianym przez naturę są związki należące do różnych grup antyoksydantów. Ich działanie polega na szybkim dostarczaniu wolnym rodnikom elektronu do pary, co chroni naturalne zasoby ustrojowych białek i tłuszczów.
POBIERZ

Tym samym antyoksydanty:

  • hamują powstawanie wolnych rodników i utlenianie metali
  • hamują reakcje wolnorodnikowe
  • naprawiają uszkodzenia wywołane przez wolne rodniki
  • wspomagają układ odpornościowy, którego komórki mogą niszczyć substancje rakotwórcze

Antyoksydanty pogrupowano następująco:

1.Roślinne polifenole – około 5 tysięcy różnych związków
PROANTYCYJANIDYNY – czerwono purpurowe barwniki (owoce)
FLAWONIDY – żółte barwniki owoców cytrusowych
KATECHINY – zielona herbata
RESVERATROL – skórka winogron
IZOFLAWONY – soja
KWAS ELAGOWY – maliny, truskawki
KURKUMINOIDY – ostryż, kmin
PYKNOGENOL – kora sosny morskiej
SALIMNYRA – ostropest

2. Składniki mineralne – cynk, żelazo, mangan, german, molibden, selen, chrom i magnez, miedź

3. Witaminy: A, Beta-karoten, likopen, B1, B2, B6, B17, kwas foliowy, E i D

4. Enzymy komórkowe: glutation, dysmutaza, peroksydaza, katalaza
Podgrupa: Aminokwasy – glutation, cysteina, kwas liponowy

Sama, najlepiej nawet skomponowana dieta, nie zawsze wystarcza, by uzupełnić pulę ustrojowych antyoksydantów. Poza tym, uzupełnianie witamin owocami i warzywami trwa bardzo długo. Możemy organizmowi potrzebnych substancji dostarczyć w postaci tabletkowych lub płynnych produktów, które uzupełnią codzienną dietę w potrzebne składniki odżywcze, budujące silny system odporności.

Umrzeć na „genetyczny rozkaz”

Odkryto ponad 100 genów regulujących podział i wzrost komórki. Są to tzw. onikogeny komórkowe, odpowiadające na wzrost organizmu w okresie intensywnego rozwoju. W ustroju dorosłego człowieka większość z nich jest nieczynna i nazywane są protoonkogenami. Mogą one jednak ulec aktywacji i zapoczątkować transformację nowotworową. Uczeni rozpoznali gen kodujący białko p53 (chromosom 17), którego brak nie rozpoczyna apoptozy, powstaje wówczas: rak jelita grubego, płuca, piersi. Obecność tego genu zmniejsza zdolność komórki do tworzenia naczyń krwionośnych (hamuje angiogenezę nowotworu).
Zapoczątkowany przez nie proces apoptozy polega na:
  • pozbawieniu komórki sygnałów chemicznych czynnika wzrostu,
  • uruchamianiu funkcji enzymów komórkowych tnących białko (proteaz),
  • hamowaniu aktywności enzymów uczestniczących we wzroście i rozprzestrzenianiu przerzutów,
  • hamowaniu procesu unaczynienia nowotworów, co uniemożliwia ich wzrost. Inne działanie substancji roślinnych polega na hamowaniu wzrostu komórek przedrakowych.
Za rozwój nowotworów odpowiadają geny kodujące grupę białek odpowiedzialnych za podział komórek. Geny kodujące białka wewnątrz komórki, zawiadujące procesami jego przekazywania, to geny białka Ras. W soku z Noni odkryto substancję, która pomaga komórkom zainicjowanym i komórkom w fazie przedrakowej powrócić do pierwotnej funkcji. Substancją ta jest damnakantal, blokujący podziały komórek o zmienionym kodzie genetycznym, indukujący produkcję limfocytów T.

Organizm ludzki kryje jeszcze wiele tajemnic, jedną z nich dziś już poznano – to tajemnica życia i mechanizm śmierci, ukryty w najmniejszej strukturze żywego organizmu. Daje to szansę wyzdrowienia wielu cierpiącym na choroby nowotworowe, a innym pozwoli ich uniknąć.
To, czy będziesz zdrowy, czy nie w większości zależy od Ciebie. Nie czekaj, aż zachorujesz, bo już może być za późno i sam w większości możesz zapobiec wielu chorobom.

Poradniki w żywieniu onkologiczny, do pobrania także KLIK KLIK
Dieta a nowotwór poradnik dla pacjentów
Żywienie w chorobie nowotworowej. Poradnik dla pacjentów i opiekunów
Żywienie a choroba nowotworowa. Poradnik dla pacjentów i ich rodzin
Jem zdrowo i smacznie. Poradnik wraz z przepisami dla osób chorych onkologicznie i ich rodzin
Poradnictwo dietetyczne w onkologii
Poradnik z zakresu żywienia dla pacjentów onkologicznych i ich bliskich

Piśmiennictwo:
www.artelis.pl
CZYTAJ DALEJ

Tu mnie znajdziesz

mytastepl.com FlyB - Kulinaria Znajdź przepis kulinarny - Katalog Smaków Mikser Kulinarny - przepisy kulinarne i wyszukiwarka przepisów Przepisy Kulinarne z najlepszych kulinarnych blogów
TOP